MAKALE ADI Türkiye’de Pediatrik Primer Başağrılarıyla İlişkili Psikososyal Faktörler Üzerine Yapılan Tezlerin Bibliyometrik Analizi
MAKALE ÖZETİ
Amaç: Bu çalışmanın amacı, primer başağrısı
tanılı çocuk ve ergenlerde başağrılarını
psikososyal değişkenler bağlamında ele alan
tezlerin bibliyometrik analiz yöntemiyle
incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif tanımlayıcı
tipteki bu araştırmada, “başağrısı”, “başağrıları”,
“migren”, “çocuk”, “ergen” ve “adolesan”
anahtar kelimeleri kullanılarak Aralık 2024
tarihine kadar Yükseköğretim Kurulu Tez
Merkezi veri tabanına yüklenen çalışmalar, dahil
etme kriterlerine uygunlukları açısından detaylı
olarak incelenmiştir. İnceleme sonrasında
gerekli şartları sağlayan toplam 32 tez, çeşitli
bibliyometrik parametreler kapsamında
değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde frekans
ve yüzde dağılımlarının yanı sıra değişkenler
arası ilişkileri belirlemek amacıyla Ki-kare ve
Fisher’s Exact testleri uygulanmış, ağ temelli
görselleştirmeler için VOSviewer yazılımı
ile Kamada–Kawai yerleşim algoritmasından
yararlanılmıştır
.
Bulgular: Analiz sonuçları, Türkiye’de
konuyla ilgili tez sayısının düzenli olmamakla
birlikte son yirmi yıl içinde belirgin ve
istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdiğini
ortaya koymuştur (p<0,01). Tezlerin büyük
çoğunluğunu tıpta uzmanlık tezleri oluşturmakta
olup, bu alanda en fazla çalışmanın Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları anabilim dalında ve
Mersin Üniversitesi bünyesinde yürütüldüğü
belirlenmiştir. Danışman unvanı ile örneklem
tanı gruplarının ve veri toplama stratejilerinin
çeşitliliği arasında; ayrıca yaşa uygun ölçme aracı
kullanımı ile anabilim dalı arasında istatistiksel
olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05).
Çocuk ve ergenlerde başağrılarının psikolojik
semptomlar, yaşam kalitesi ve psikiyatrik
bozukluk komorbiditesi ile ilişkisi, özellikle
çocuk sağlığı ve hastalıkları, çocuk psikiyatri
ve çocuk nöroloji disiplinlerinde olmak üzere,
en sık araştırılan konular arasında yer almıştır.
Ayrıca incelenen tezlerin yaklaşık yarısının
uluslararası ve ulusal indeksli hakemli dergilerde
yayına dönüştürüldüğü tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışma, dünya genelinde önemi
giderek artan pediatrik başağrılarının psikososyal
yönüne ilişkin araştırma eğilimlerini ülkemiz
özelinde ortaya koyan ilk kapsamlı bibliyometrik
inceleme olarak değerlendirilebilir. Gelecekte
farklı veri tabanlarını, bilimsel yayın türlerini
ve ek parametreleri kapsayan araştırmaların
planlanması, elde edilen sonuçların ve konuyla
ilgili literatürün zenginleşmesine katkı
sağlayacaktır.
YAZARLAR
Ozan KAYAR
SAYFA NUMARASI 54-69
İNDİR
MAKALEYİ İNDİR
